Facebook Twitter
AMERİKA

Gizem Dönmez'den Tıp Dünyasını Sarsacak Buluş

Yurtdışında ülkemizi başarı ile temsil eden Türklere gün geçtikçe yenileri ekleniyor. Spor, sanat, siyaset, bilim ve daha birçok dalda Türkiye'nin yüzakı olan kişilerden birisi de Gizem Dönmez. "Alzheimer" hastalığının tedavisinde önemli bir buluşa imza atan Dönmez ile yaptığı çalışmalar hakkında görüştük.

Merhaba, Öncelikle sizi biraz tanıyabilir miyiz?

"Nazilli Anadolu Lisesi mezunuyum. Nazilli'de doğdum, büyüdüm. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Moleküler Biyoloji Genetik Bölümü mezunuyum. Daha sonra Almanya Gottingen'de Mx Planck Enstitüsi'nde master ve doktoramı bitirdim. Doktora sonrası araştırma çalışmaları yapmak için üç sene önce Boston'a geldim.

Amerika'ya gitme nedeniniz eğitim/araştırma amaçlı mı? Nasıl karar verdiniz ve hangi aşamalardan geçtiniz?

Evet tamamiyle öyle. Buna doktora sırasında karar verdim. Çünkü Almanya zaten bilimsel çalışmalar açısından çok iyi bir yer. Orada daha çok biyokimyasal ve daha temel bilim çalışmaları yapmıştım. Yaşlanmanın genetiği ve yaşlılık hastalıkları benim çok ilgimi çekiyordu.

Boston, bilimsel çalışma yapmak için önemli bir yer. Massachusetts Institute of Technology'de (MIT) bildiğiniz gibi kaliteli bir enstitü. Buradaki profesör Leonard Guarente'i çalışmalarından dolayı tanıyordum. Yaşlanma genetiği konusunda çok iyi çalışmalar yapıyordu. Sonuçta, Amerika bilim insanı olan herkesin mutlaka bir ara bulunması gereken bir ülke. Bence bilimin kalbinin attığı yer burası diyebilirim.

MIT'de yaşlanma üzerine çalışmalar yapıyorsunuz. Bunun dışında da çalışmalarınız oluyor mu?


Genelde yaşlanma üzerine odaklandım. Alanım yaşlanma sonucu gerçekleşen beyin hastalıkları. Alzheimer bunlardan birisiydi. Parkinson üzerine de çalışıyorum. İlerde de bu hastalıklara yoğunlaşmaya devam edeceğim.

"Sirtuin" isimli bir proteinin Alzheimer hastalığının tedavisinde etkili olduğunu ortaya çıkarttınız. Bu proteinden ve çalışmanızdan bahsedebilir misiniz?

Evet bu proteinin zaten model organizma olarak çalıştığımız sirke sineği, maya ya da kıl kurdu gibi basit canlılarda yaşamı uzattığı gösterilmişti. Ama önemli olan memelilerde ne olduğu ya da insanlarda ne olacağı idi. Yani öncelikle memeli hayvanlarda bu protein gerçekten yaşlanmayı etkileyebilir ya da yaşamı uzatabilir miydi?

Green Card

Eğer yaşlılık hastalıklarını engellerseniz yaşamı daha kolay uzatabilirsiniz. Biz de bunu denedik. Yaptığımız şey şu oldu. Gen mühendisliği yoluyla Alzheimer genleri taşıyan fareler Alzheimer hastalığına yakalanıyorlar. Eğer bu hayvanların beyninde sirtuin proteinini artırırsanız hastalıkta gerileme tespit ediliyor. Bu birçok şekilde incelendi. Bununla birlikte "behaviour tests" dediğimiz davranış testleri yapılıyor. Beyindeki plak oluşumlarına bakıyoruz. Buna benzer birçok şeye baktıktan sonra hastalığın gerilediğini gördük.

 

MezunTV - A'dan Z'ye Eğitim