Şirket İlkeleri (Company Policies)
Amerikan şirketleri tarafından uygulanan ilkeler bütün çalışanların insan ve
çalışan olarak haklarını korumak için federal ve eyalet hükümetleri tarafından
denetlenir. Bunun yanısıra şirketlerin belli bir profesyonellik seviyesini sağlamak
için oluşturdukları özel ilkeleri de vardır.
Aynı zamanda çalışanlar da işlerini ve mevkilerini korumak için uygulayabilecekleri
birçok haklara sahiplerdir. Bir işçiyi renk, ırk, din, cinsiyet, yaş ve fiziksel
engeline göre ayırmak yasaktır. Küçük çocuk ve bebek anneleri ile hamile kadınlar
da ayırıma tabii tutulamazlar.
Genel Tavır
Bir şirket ortamı çalışanlar arasında en resmi diyaloğu gerektirmesine rağmen
herkes hiyerarşiye bakmaksızın birbirlerine ilk isimleri ile hitap eder ve insanlar
Asya'daki iş çevrelerine oranla daha samimidir. Yeni ekonominin gelişimiyle
ve İnternet şirketlerinin artmasından bu yana çalışanlar daha spor giyinmeye
başladı ve işyerleri daha rahat bir çalışma ortamı haline geldi.
Çalışanlar ve yöneticiler arasındaki iyi iş ilişkilerini desteklemek ve arttırmak
için departmanlar bazen ofıs içinde sosyal aktiveteler (doğumgünü, Noel partisi
gibi) düzenler ya da tüm ofis çalışanları yemeğe çıkarlar. Bu tür toplantılarda
aşırı içki içme hiçbir zaman hoş görülmez.
Aksi belirtilmediği sürece müdür şirkette olsa bile çalışanlar mesai saati
bitiminde şirketten ayrılabilirler. Ayrılırken kişinin yöneticisine haber vermesi
genel bir saygı ifadesidir. Bir şirkette çalışan ya da departman toplantılarına
katılan herkesin katılımına ve düşüncelerini ve görüşlerini ifade etmelerine
izin verilir. Genelde patronlar, çalışanlar yeni fikirler ve öneriler sundukları
zaman çok etkilenirler.
İkramiye (Financial Bonus)
Bir şirketin başarısında katkıda bulunanlara işverenler karşılık olarak takvim
yılının sonunda ikramiye verirler. İkramiyeler bazen sadece orta yönetim çalışanlarına
uygulanır. İnşaat yada fabrika işçisi olarak çalışanlar ise genelde Christmas
ikramiyesi olarak adlandırılan ikramiyeden alırlar. Bütün ikramiyeler şirketin
kar yüzdesine, çalışanın şirkette çalıştığı süreye ve kıdemine göre verilir.
Terfi (Promotions)
Profesyonelliğini ispatlayan ve daha fazla sorumluluk kaldırabileceğini ispat
eden çalışan terfi ettirilerek ödüllendirilir. Terfi işe başladıktan 6-12 ay
sonra her an olabilir ama bu ilke şirketten şirkete değişmektedir.
Terfi ile birlikte bir ücret artışı da uygulanır. Orta yönetim için ücret artışı
10,000 US dolardan başlayabilir. Saat başına ücret veren işlerde saat başı ücreti
artabilir ya da verilen hizmetin uzunluğuna bağlı olarak saat sayısı arttırılabilir
ama terfi olmaz.
Çalışanın, bir ücret artışı beklemeden önce genelde en az altı ay beklemesi
gerekir. Bu zamanın aşılması ve çalışanın bir artış talep etmesi durumunda müdüründen
randevu alarak konuyu görüşmek isteyebilir. Ancak bu tip bir talep dikkatli
bir şekilde gündeme getirilmelidir.
İzinler (Days Off)
Yasalar gereğince şirketler haftada 40 saat çalışan elemanlarına tatiller,
kişisel izin ve hastalık izni de dahil olmak üzere belli bir süre ücretli izin
verirler. Çalışanlar için izin günleri şirketten şirkete değişmektedir ve altı
ay ile bir yıllık çalışma süresinden sonra arttırılır.
İzin olarak sayılabilecek günler:
- Tatiller: Şirketler genelde çalışma hayatının ilk yılında 1 haftalık izin
verirler. Ancak bu senelik tatil hakkı, şirketlerin politikasına bağlı olarak
3 haftaya kadar çıkabilmektedir.
- Hastalık izni: Çalışanlara yılda en fazla 5 günlük hastalık izni verilir.
Eğer bir doktorla randevunuz varsa ve birkaç saat izin almak zorundaysanız,
işvereninize tedavi için sebeplerinizi belirtmek mecburiyetinde değilsiniz.
Sadece doktorunuzla randevunuz olduğunu belirtmeniz yeterlidir.
- Kişisel izin: Çalışanlar genelde 3 gün kişisel sebeplerden dolayı izin alabilirler.
- Bütün ulusal ve dini tatiller otomatik olarak izinden sayılır.
- Amerika'da tanınmayan bir tatili kutluyorsanız kişisel izin hakkınızı kullanabilirsiniz.
Hastalık Nedeni ile Ayrılma (Sick Leave)
Tehlikeli olsun olmasın hastalanan çalışanlara tedavi olmak ve iyileşmek için
gerekli zaman tanınır. Genelde bu süre içinde maaşlarının %80'i ödenir.
- Sakatlık: İş yerinizde yaralanmanız durumunda işveren ve sigorta şirketi
sizin sağlık masraflarınızı ödemek zorundadır ve maaşınızın tamamını kaybetmeksizin
size iyileşmeniz için zaman verilir. Şirket dışında sakatlanmanız durumunda
maaşınızın %80'ini alabilirsiniz. Sakatlık nedeni ile alacağınız iznin süresi
tedavinize bağlıdır.
- Annelik izni: Yasalar gereğince şirketler, bayanlara yeni doğan çocuklarına
bakmak için izin vermek zorundadırlar. Yeni anneler genelde 3 aylık annelik
iznine sahiptir, yeni babalara ise bir aylık izin verilir. Annelik izni boyunca
normal maaşın %80'i ödenir ancak şirket ilkeleri değişkenlik gösterebilir.
İstifa (Resignation)
İnsanlar genelde işinden ayrılmadan yaklaşık iki hafta öncesinden yazılı veya
sözlü olarak istifalarını bildirirler. Ayrılırken bir sebep vermek nezaket ve
gelenek gereğidir. Genelde çalışanlar başka bir iş buldukları için istifa eder.
İşin son gününde ya da bir gün öncesinde bir İnsan Kaynakları yetkilisi ayrılan
elemanla son bir görüşme yapacaktır. Bu görüşmede çalışandan düşüncelerini ve
eğer varsa şirketteki deneyimleri ile ilgili endişelerini söylemesi istenir.
Şirketlerin İnsan Kaynakları departmanı, çalışanların ihtiyaçlarını ve özel
ilgilerini etkili bir biçimde ölçmek için son görüşmeleri şirket yararına değerlendirmeye
çalışırlar.
İşten Atılma (Job Termination)
Bir departmanda ya da belli bir grup çalışan arasında bir anlaşmazlık olduğunda
insanlar problemi çözmek için direkt birbirleri ile konuşurlar. Ne yazık ki
bütün problemler çabuk ve kolayca çözülemediği için bir amir ya da İnsan Kaynakları'ndan
bir yetkili aracılık etmek durumunda kalabilir. Bir çalışanın şirket ilkelerine
aykırı davranması durumunda patronu genelde aşağıdaki adımları uygular:
- Çalışana durumun farkında olması için sözlü veya yazılı bir uyarı verilir.
- Bazen ikinci bir uyarı olarak daha ciddi bir konuşma yapılır ve bu son bir
uyarı olarak değerlendirilir. Problem çözülmediği taktirde çalışanın işine
son verilir.
- Çalışanın işine son verilmesi anında yürürlüğe girer.
- Bir çalışan haksız yere işten çıkarıldığını düşünürse İnsan Kaynakları Departmanı'na
ya da yasadışı bir ayırımdan şüpheleniliyorsa mahkemeye başvurabilir.
- İşten çıkarılmadan önce şirkette en az 6 ay çalışan bir eleman için, genellikle
1 aylık maaşı tazminat çeki olarak verilir. Eğer çalışan tepe yönetimden ise
tazminat tutarı altı aylık yada 1 yıllık maaş tutarına kadar çıkabilir.
Diğer
Çoğu şirket çalışanlarına uyuşturucu testi uygulamaz. Çünkü bu prosedür çoğu
kişi tarafından insan haklarına aykırı olarak değerlendirilir. Sadece yüksek
riskli ve güvenlik araştırması gerektiren işler için uyuşturucu testi uygulanabilir.
Bu tarz şirketlerde kişiye iş teklifi yapıldıktan hemen sonra test uygulanır
ve kişi testi geçerse işe alınır. Bazı şirketlerde bu test çalışanlara çalışma
süresi boyunca aralıklarla uygulanır.
Çalışanların şirket e-maillerini amacı dışında kullandıkları, işte alkollü
içki içdikleri, ofis saatlerini ya da şirkete ait malları suistimal ettikleri
gibi şüpheler oluşursa; şirketler çalışanların e-maillerini veya ofislerini
kontrol etme hakkına sahiptir.
|