Amerika'da ulaşım
sistemi Türkiye'ye oranla oldukça farklıdır. Genel olarak her Amerikalı araba
sahibidir. New York, San Francisco, Washington DC ve Boston gibi büyük şehirler
dışındaki yerlerde toplu taşıma sistemleri pek gelişmemiştir. Okul kampüsünde
yaşıyorsanız arabanız olmadan idare edebilirsiniz. Ama kampüs dışında yaşamayı
tercih edecekseniz büyük bir ihtimalle araba almanız gerekecektir.
Araba kullanabilmek
için geçerli bir ehliyetinizin olması gerekmektedir. Ehliyet sorununuzu çözdükten
sonra sıra alacağınız arabayı seçmede. Amerika'ya öğrenci olarak geldiğiniz
ve bütçenizin sınırlı olduğu farzedilirse kullanılmış araba almak daha uygun
olur. Öte yandan kullanılmış araba almak biraz risklidir. Bu nedenle dikkat
etmeniz gereken bazı noktalar vardır:
Kullanılmış
Araba Alırken Dikkat Etmeniz Gerekenler
Kullanılmış
arabaları alabileceğiniz yerler araba galerileri ve direk sahibinden olmak
üzere ikiye ayrılır.
Araba
galerilerinden kullanılmış araba aldığınızda pazarlık imkanınız pek fazla
değildir. Fakat size sattıkları arabaları biraz pahalıya satmalarının yanında
genelde 1 yıl garanti verirler ve aldığınız arabanın bozularak elinizde
hurda olması riskini ortadan kaldırırlar. Ayrıca gazeteden arayıp teker
teker buluşmak yerine gidip galeriden almanın kolaylığı da büyüktür. Fakat
bütçeniz oldukça kısıtlıysa sahibinden almak size %10-15 daha ucuza araba
almanızı sağlayabilir.
Sahibinden
araba almak daha dertli ama daha ucuz bir çözümdür. İşe Pazar gününü bekleyerek
ve sabah erkenden kalkıp bulunduğunuz bölgenin Pazar günkü gazetesini almakla
başlamalısınız. Pazar günleri gazetelerin “Classifieds” (seri ilanlar) kısmında
bir çok ikinci el araba ilanı görebilirsiniz. Erken kalkın ve erkenden bütçenize
uyanları teker teker arayıp araba sahipleriyle randevulaşmaya çalışın. Eğer
arabalı bir arkadaşınız yoksa bir günlüğüne araba kiralamak faydalı olabilir.
Çünkü çoğunlukla araba sahipleri sizin evlerine gitmenizi isteyebilir. Fakat
istediğiniz bir buluşma noktasına gelenler de olabilir. Buluşma noktası
olarak da daha önceden sizin için arabaları kontrol etmesi için anlaştığınız
tamirciyi vermeniz işinizi oldukça kolaylaştıracaktır. Size en önemli tavsiyemiz
tamirciye kontrol ettirmeden sahibinden ikinci el araba almamanızdır. Bunun
için, bölgenizde bir tamirciyle önceden konuşabilirsiniz.Genelde sizin için
kontrol edeceği bir kaç araba için 30-40$ ödemeniz yeterli olacaktır. Eğer
arabayı almanız durumunda onun daimi müşterisi olacağınızdan bahsederseniz
bu yardımı size ücretsiz yapmasını da sağlayabilirsiniz.
Kullanılmış
arabalar hakkında bilgiyi pazar gazetelerinin "Classifieds" bölümü
dışında okullardaki ilan tahtalarından ve marketlerin girişlerindeki standlarda
bedava olarak bulunan araba dergilerinden bulabilirsiniz.
Alacağınız
arabanın işiniz bittiğinde kolay satılabilmesi ve değerinden çok kaybetmemesi
açısından Amerikan arabası olmamasına bakın. En dayanıklı arabalar genelde
Japon arabalarıdır.
Amerika'daki
mesafelerin uzunluğundan dolayı makul fiyata satın alabileceğiniz arabalar
büyük bir olasılıkla yüksek milde olacaktır. Bu nedenle bu tür durumlarda
en önemlisi arabanın triger kayışını (timing belti) kontrol ettirmenizdir.
Triger kayışı (Timing belt) normal olarak her 60,000 milde bir değişmelidir.
Değiştirilmezse arabanızın tamamen kullanılamaz duruma gelmesi riski vardır.
Bir
başka bilmeniz gereken şey de içinde bütün ikinci el arabaların fiyatlarınım
bulunduğu “Blue Book” kitapçığıdır. Bu kitapçığı dergi ve kitap satan her
mağazada bulabilirsiniz.”Blue Book” size, her marka ve her model arabanın
kesin fiyatını bulmanızda çok yardımcı olacaktır. Amerika’ da normal yıllık
kullanım ortalama 12,000 mil olarak kabul edildiğinden senelik averaj olarak
bu sayıdan daha fazla kullanılmış arabaların değeri daha düşük çıkmaktadır.
Araba aldığınızda
yapmanız gerekenler hakkında bilgi için “Amerika'da
Yaşam” bölümümüzden yararlanabilirsiniz.
Trafik
Kuralları Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Trafik kuralları
Türkiye'dekinden farklı olmakla beraber oldukça da sıkıdır. Polisler arasında
‘Trafik Polisi’ ayırımı yoktur. Tüm birimler her konuyla ilgilenirler. Alkollü
araba kullanmaya, hız sınırını aşmaya, emniyet kemeri takmamaya, kısacası
herhangi bir trafik kuralını ihlal etmeye hiçbir şekilde af yoktur. Hatta
alkollü araba kullanmanın cezası hapse kadar gidebilir. Bu nedenle ilk tavsiyemiz
trafik kurallarına sıkı sıkıya uymanızdır. Şehri çevreleyen ana yollara beltway,
şehirleri birbirine bağlayan yollara da highway denir. Bu yollardan ara yollara
bağlantı yapmak için kullanacağınız çıkışlar (“Exit”ler) otoyolların sadece
sağında değil solunda da olabilir. Bu nedenle yolda giderken tabelaları çok
iyi bir şekilde takip etmelisiniz. Tabelalarda her çıkış numaralarla belirtilmiştir
ve o numaralı çıkışın kaç mil sonra, ne taraftan yapılacağı da belirtilir,
böylece kendinizi ona göre ayarlayabilirsiniz. Bir diğer önemli husus olarak
trafik ışıklarında kesinlikle gidip Türkiye'deki gibi ışığın dibinde durmayın.
Çünkü Amerika’ da trafik ışıkları kavşağın karşısındadır ve ışığa kadar gidip
tam altında durmanız kavşağın tam ortasında durmanız demek olacaktır. Bir
başka deyişle, ışıklar sizin geçmek istediğiniz tarafa yerleştirilmiştir.
Buna alışmak zor olacağından çok dikkatli olmalısınız.
Asla alkollü
araba kullanmayın. Alkollü yakalanmanız durumunda hapse atılmaya kadar giden
cezası vardır.
Hız sınırını
aşmamaya özen gösterin. Türkiye'nin hızlı trafiğinden sonra buradaki hız limitleri
size çok düşük gelecektir ama alışmanız da kaçınılmazdır. Türkiye trafik alışkanlıklarınız
burada uygulamaya çalışırsanız anında ceza yersiniz. Ceza miktarları da çok
yüksektir.
“Stop” tabelalarına
titizlikle uymalısınız. Gördüğünüz her “Stop” tabelasında, gittiğiniz yöne
doğru trafik olsun olmasın, arabanızın tekerleklerinin tamamen durması gerekmektedir.
Aksi taktirde hiç görmediğiniz bir yerden çıkarak birden arkanızda beliren
bir polis size bir ceza yazabilir.
Bir başka bilmeniz
gerekli trafik tabelası ise “Yield” (yol ver anlamına gelen kırmızı üçgen
şeklindeki) tabelasıdır. Bu tabela yan yollardan ana yollara ve herhangi bir
bağlantı yolundan otobana çıktığınızda göreceğiniz bir tabeladır. Yol ver
anlamındadır. Gerekirse durmanız zorunludur ama eğer yol boşsa durmadan da
devam edebilirsiniz.
Polis çevirmesi
durumunda kesinlikle arabadan inmeyin. Kontağı kapatın, ehliyetinizi ve belgelerinizi
hazırlayıp polisin yanınıza gelmesini bekleyin. Ellerinizi direksiyon üstünde
tutun. Polisle cezanız konusunda pazarlık etmeyin. Cezanızın türüne bağlı
olarak itiraz edip mahkemeye gitme şansınız vardır. Burada kendi kendinizi
savunmakla yükümlüsünüz. Trafik cezalarında mahkemelerde neler yapmanız gerektiği
konusunda da "Amerika'da
Yaşam"
bölümümüzde bilgi bulabilirsiniz.