1.Sosyal
Güvenlik Numarası (Social Security Number)
Sosyal güvenlik
numarası 9 rakamlı bir numaradır. Amerika'ya gelir gelmez sosyal
güvenlik numarası edinmek size birçok konuda kolaylık sağlayacaktır. Bu
numara işe girerken, ev kiralarken, banka hesabı açtırırken, ehliyet alırken,
kredi kartına başvururken ve daha birçok durumda sizden talep edilebilir.
Sosyal Güvenlik numaralarını Sosyal Güvenlik İdaresi'nden (Social Security
Administration) alabilirsiniz. Sosyal güvenlik numarası alabilmeniz için
en azından öğrenci olmanız ya da yasal olarak çalışma hakkına sahip olmanız
gerekmektedir. (Bazı eyaletler yabancı uyruklu öğrencilere sosyal güvenlik
numarası vermemektedirler. Bulunduğunuz eyalette bu numarayı edinip edinemeyeceğinizi
öğrenmek için okulunuzdaki uluslararası öğrenci bürosu yetkililerine danışınız.)
Eğer Amerika'ya turist olarak geliyorsanız sosyal güvenlik kartı almanıza
gerek ve izin yoktur. Evli olarak gelmeniz durumunda eşlerden biri F-2 refakatçi
vizesiyle geliyorsa bu vize ile de sosyal güvenlik numarası alınamaz.
Sosyal güvenlik
numaranızı nasıl ve nerelerden alabileceğiniz, başvuru sırasında yanınızda
neler bulundurmanız gerektiği konusunda detaylı bilgi için "Amerika'da
Yaşam" bölümünden yararlanabilirsiniz.
2.Banka
Hesabı (Bank Account)
Amerika'da
Türkiye'den farklı olarak her türlü ödemenizde çek kullanılmaktadır. Örneğin
telefon faturanızı, elektrik faturanızı, kredi kartı borcunuzu ve daha bir
çok ödemenizi çek yazıp postalamak yoluyla yapacaksınız. Çek defteri edinebilmek
için bir bankada çek hesabı (vadesiz tasarruf hesabı - "checking account")
açtırmanız gereklidir. Bankada hesap açtırmanın sağlayacağı bir yarar da
yanınızda getirdiğiniz parayı koyabileceğiniz güvenli bir yer olmasıdır.
Banka hesabı
açtırmak için bankaya gidip ‘checking account’ açtırmak istediğinizi söylemeniz
ve yatırmak istediğiniz para miktarını belirtmeniz yeterlidir. (Burada da
size sosyal güvenlik numaranız sorulabilir.)
Çek hesabı
açtırdığınızda banka size bir seri numaralandırılmış çek yollayacaktır.
Ödemelerinizi çek yoluyla yapacağınızdan bu çekler sizin kredi geçmişinizin
oluşmasında etkili olacaktır. Yazdığınız çekin karşılıksız çıkması kredi
geçmişinizi olumsuz etkileyecektir; bu nedenle çek yazarken hesabınızdaki
parayı göz önünde bulundurarak yazmanız gerekir. Bankanız size her ay bir
önceki ayda yaptığınız para yatırma, ATM'den para çekme ve çeklerinize ait
detaylı bir rapor yollayacaktır. Bu raporu dikkatlice inceleyip eğer bir
hata varsa bankanızı en kısa sürede bilgilendirmelisiniz.
Banka hesabı
türleri ve ATM'lerin nerelerde bulunabileceği konusunda da daha detaylı
bilgiye "Amerika'da
Yaşam" bölümümüzden ulaşabilirsiniz.
3.Kredi
Geçmişi (Credit History)
Amerika'da
iyi bir kredi geçmişi yapmanın en hızlı yolu kredi kartı alıp harcamalarınızı
bu kartla yapıp ödemelerinizi zamanında yapmaktır. Kredi kartı almak ilk
etapta hiç bir kredi geçmişiniz bulunmadığı için zor olabilir. Ama okulunuzun
anlaşmalı olduğu bankaları öğrenip bunların kartlarına başvurursanız öğrenci
kredi kartı alabilirsiniz. Bu kartlar için başvuru formlarını okullarda
bulabilirsiniz.
Amerika'da
kredi geçmişinizin olması ve bunun iyi olması demek günlük hayatınızda gerek
duyabileceğiniz her konuda size kolaylık sağlanacak demektir. Alışveriş
yapacağınız birçok kişi ya da kuruluş sizinle kontrat imzalamadan veya taksit
imkanı sağlamadan önce kredi geçmişinizi araştırır. Kredi geçmişiniz Kredi
Büroları (Credit Bureau) tarafından sizin alışveriş yapmak istediğiniz yere
bildirilir. Kredi raporunuzda sizin o ana kadar ne tür hesaplar açtırdığınızı,
ödemelerinizi zamanında yapıp yapmadığınız en ince ayrıntısına kadar belirtilir.
Eğer iyi bir kredi geçmişiniz varsa her kapı size kolayca açılır. Fakat
eğer kötü kredi geçmişiniz varsa yapmak istediğiniz her atılımda size zorluklar
çıkartılacaktır ve kredi raporunuzdaki bu olumsuz bilgi 7 yıl boyunca orada
kalacaktır. Kısacası Amerika'da rahat ve kolay bir yaşam sürebilmenin tek
yolu iyi kredi geçmişi yapmaktır.
Kredi geçmişinizin
olabilmesi için kendi adınıza banka hesabı açtırın, kredi kartı edinin ve
ödemelerinizi zamanında yapın, kira kontratınızı kendi adınıza yaptırın.
Tüm ödemelerinizi zamanında yapın. Karşılıksız çek yazmayın.
Kredi
kartları ve kredi geçmişi ile ilgili ayrıntılı bilgileri "Amerika'da
Yaşam" bölümümüzde bulabilirsiniz.
4.Ehliyet
(Driver’s License)
Geldiğiniz
bölgedeki ulaşım imkanlarına ve nerede yaşayacağınıza bağlı olarak araba
almanız gerekebilir. Amerika'nın New York, San Francisco gibi büyük şehirleri
dışındaki bölgelerde karşılaşabileceğiniz problem toplu taşıma imkanlarının
pek olmayışı mevcut olanların da pek güven vermeyişidir. Bu nedenle hemen
hemen herkesin arabası vardır. Siz de eğer Amerika'ya geldiğinizde yurtta
kalmayı düşünmüyorsanız mutlaka bir araba ve ehliyet edinmeniz gerekecektir.
Ehliyetin bir diğer avantajı da Amerika'da nüfus cüzdanı kavramı olmadığı
için ehliyet sizin kimliğiniz olarak kabul edilmektedir.
İlk geldiğiniz
bir iki ay boyunca Türk ehliyetinizle araba kullanabilirsiniz. Ama bu sürenin
sonunda bulunduğunuz eyaletin ehliyetini almalısınız. Eğer Türkiye'den gelirken
uluslararası ehliyet alıp gelmiş iseniz bu ehliyetle de bir yıl boyunca
araba kullanabilirsiniz.
Amerikan
Ehliyeti Almak
Amerika kanunlarına
göre 16 yaşını doldurmuş herkes ehliyet almaya hak kazanır. Amerikan ehliyeti
almak için bulunduğunuz eyaletin Motorlu Araçlar İdaresine şahsen başvurmalısınız.
Başvurunuz
sırasında yanınızda pasaportunuz ve ona iliştirilmiş I-94 formunu bulundurmayı
unutmayın. Ehliyet alabilmek için görüş testini geçtikten sonra, yazılı
sınavı geçmelisiniz. Bu sınavda soruları bilgisayar kullanarak cevaplamanız
gerekmektedir. Sınava girmeden önce hem Amerika'daki trafik kurallarını
daha iyi öğrenmeniz hem de kolaylık olması açısından Motorlu Araçlar İdaresi'nden
elde edebileceğiniz araba kullanım kuralları kitapçığını almanızı tavsiye
ederiz. Yazılı sınavı geçerseniz bazı eyaletlerin gerekli koştuğu üç saatlik
alkol ve uyuşturucu madde konulu kursuna katılıp, bu üç saatin sonunda sınavına
girip, sınavı geçtiğinizi gösteren belgeyi almanız gerekebilir. Eğer bulunduğunuz
eyalet böyle bir kursa katılımı şart koşuyorsa bu kursların nerede olduğu
ile ilgili bilgileri de yine Motorlu Araçlar İdaresi'nden alabilirsiniz.
Kursu tamamladıktan sonra da direksiyon sınavına girmelisiniz.Sınavı geçerseniz
ehliyeti almaya hak kazanırsınız. Eğer yazılı sınavı geçip direksiyon sınavını
geçemezseniz 25-30$ karşılığında acemi sürücü izni (Learner's permit) denilen
kartı alabilirsiniz. Bununla tek başınızayken araba süremezsiniz. Ama Amerika'da
kabul edilen tek kimlik belgesi ehliyet olduğundan bu kart ehliyetinizi
alana kadar kimlik belgesi görevini görebilir. Bu kartın geçerlilik süresi
6 aydır, bu süre sonuna kadar Amerikan ehliyetini almanız gerekmektedir.
