H Vize Kategorisi altındaki dört vize türünden
(H-1B, H-2A, H-2B, H-3) en yaygın olarak kullanılanı H-1B vizesidir. Bu vize
A.B.D.'ye "uzmanlık isteyen iş" alanlarında çalışmak üzere geçici olarak gelmek
isteyen bireylere verilir. Burada "uzmanlık isteyen iş" kavramı, lisans,
yüksek lisans veya eşdeğer bir eğitim sonrası kazanılmış uzmanlığın teori ve
pratikte uygulandığı bir iş dalı anlamındadır (mimarlık, mühendislik, tıp, hukuk,
muhasebe gibi.)
H-1B vizesine sadece Amerika'da bulunan, vergi
numarası olan ("Internal Revenue Service Tax Identification Number")
ve personel çalıştırabilen işveren konumundaki gerçek veya tüzel kişiler başvurabilirler.
Başvuru Göçmen Bürosu (INS) ile iletişime geçerek gerçekleştirilir.
H-1B vizesi sadece uzmanlık isteyen iş alanlarında kullanıldığı için, adına
başvuruda bulunulan kişinin en az dört senelik üniversite eğitimi almış olması
şarttır. (İş tecrübesinin üniversite öğrenimine denk sayılabilmesi için, çalışanın
eğitiminde eksik kalan her yıl için 3 yıllık uzmanlık eğitimi ya da iş tecrübesininin
ispatlanması gerekir.) Ayrıca resmi bir işçi-işveren ilişkisinin de ispatlanması
gerekir.
"Ücret Zorunluluğu" (Wage Obligation) prensibi,
H-1B vizesi ile çalışan kişinin aldığı ücretin, en az sözkonusu pozisyon için
genel olarak ödenen ücret kadar olmasını öngörür. Dolayısıyla şirketler maliyeti
düşük olduğu için değil, kalifiye olduğu için çalışanları adına H-1B vizesine
başvururlar. Ayrıca işveren, H-1B ile çalıştırmayı düşündüğü kişinin işe başlamasının
90 gün öncesi ve sonrasında A.B.D vatandaşı bir çalışanını işten çıkarmamayı
garanti eder. Tüm bunlar Amerika'da çalışma ve yaşama pahasına bir Amerikalı'dan
daha düşük maaşla aynı işi yapmaya razı yabancı ülke vatandaşlarının işverenlerce
sömürülmesinin önünü kesme amaçlıdır.
İşverenin H-1B vizesi ile çalıştırdığı kişiyi
tek taraflı olarak işten çıkardığı durumlarda, çalışanın ülkesine dönüş için
tüm seyahat masrafları işveren tarafından karşılanır.
H-1B vizesinin alınabilmesi için birkaç farklı
birimin onayı gereklidir. Bu sebeple vize alarak göreve başlayabilmek için üç
aya kadar çıkabilen bürokratik bir süreç gerekmektedir. Üç yıl süre için hazırlanan
H-1B vizesi, işverenin talebi üzerine üç yıl için bir kere daha uzatılabilmekteydi.
17 Ekim 2000'de kabul edilen ve H-1B vizesi ile ilgili yenilikler
getiren 'Amerikan Rekabetçiliği' (American Competitiveness) yasasına göre çalışma
süresi altı yıldan sonra da uzatılabilir hale gelmiştir.
Yaygın kanının aksine H-1B kotası Amerika'da
çalışan toplam yabancı profesyonel sayısını belirtmez, çünkü süresi uzatılan
H-1B vizeleri kotaya dahil değildir. Bu vizeyi alan kişinin eş ve çocukları
H-4 vizesi alarak Amerika'ya giriş yapar, ancak bu vize ile çalışmak mümkün
değildir. H1 vizeli kişiler sonrasında Yeşil kart
(Green Card) edinme ve sürekli Amerika'da kalma
yolları arayabilirler.
Üniversite veya master eğitiminizi tamamladıktan
sonra vizenizi F1 öğrenci vizesinden H-1B geçici çalışma vizesine değiştirebilmeniz
için F1 vizesi ile çalışmaya başladığınız kuruluşun sizin adınıza INS'e başvuruda
bulunması, bir başka deyişle size sponsor olması gerekir. F1
vizesi ile çalışma koşulları için tıklayınız.
Amerikan kuruluşlarının sponsor olması genelde
zor ve yavaş bir süreçtir. Öğrencilik süresince bu kuruluşlarla stajlar, projeler
veya diğer vesilelerle yakın ilişki içerisinde olma ve de yüksek performansta
çalışma gibi faktörler şansınızı arttıracak etkenlerden bazılarıdır. Öğrencilik
süresince çalışma koşulları için tıklayınız.
