Amerika'da Türk ehliyetimle araba kullanabilir miyim?
İlk geldiğiniz bir iki ay boyunca Türk ehliyetinizle araba kullanabilirsiniz.
Ama bu sürenin sonunda o eyaletin ehliyetini almalısınız. Şayet Türk ehliyetiyle
araba kullanırken polis tarafından durdurulursanız uyarı alırsınız, aynı şey
ikinci kez olursa uyarıdan ileriye gidebilirler. Bu nedenle yaşadığınız eyaletin
yasal ehliyetini almanızı tavsiye ederiz. Eğer Türkiye'den gelirken uluslararası
ehliyet alıp gelmiş iseniz bu ehliyetle de bir yıl boyunca araba kullanabilirsiniz.
Amerikan ehliyeti almak için bulunduğunuz eyaletin Motorlu Araçlar İdaresine
şahsen başvurmalısınız. Başvurunuz sırasında yanınızda pasaportunuz ve ona iliştirilmiş
I-94 formunu bulundurmayı unutmayın. Ehliyet alabilmek için görüş testini geçtikten
sonra, yazılı sınavı geçmelisiniz. Bu sınavda soruları bilgisayar kullanarak
cevaplamanız gerekmektedir. Sınavda genelde 20 soru sorulur ve eğer 4 yanlışı
doldurursanız soruları bitirmemiş bile olsanız bilgisayar sizi eler. Bu nedenle
sınava girmeden önce hem Amerika'daki trafik kurallarını daha iyi öğrenmeniz
hem de kolaylık olması açısından Motorlu Araçlar İdaresi'nden elde edebileceğiniz
araba kullanım kuralları kitapçığını almanızı tavsiye ederiz. Yazılı sınavı
geçerseniz bazı eyaletlerin gerekli koştuğu üç saatlik alkol ve uyuşturucu madde
kursuna katılıp, bu üç saatin sonunda sınavına girip, sınavı geçtiğinizi gösteren
belgeyi almanız gerekebilir. Bulunduğunuz eyalet böyle bir kursa katılımı şart
koşuyorsa bu kursların nerede olduğu ile ilgili bilgileri de yine Motorlu Araçlar
İdaresi'nden alabilirsiniz. Kursu tamamladıktan sonra direksiyon sınavına girmelisiniz.
Sınavı geçerseniz ehliyeti almaya hak kazanırsınız. Eğer yazılı sınavı geçip
direksiyon sınavını geçemezseniz 25-30 USD karşılığında acemi sürücü izni (Learner's
permit) denilen kartı alabilirsiniz. Bununla tek başınızayken araba süremezsiniz.
Ama Amerika'da kabul edilen tek kimlik belgesi ehliyet olduğundan bu kart ehliyetinizi
alana kadar kimlik belgesi görevini görebilir. Bu kartın kullanım süresi 6 aydır,
bu süre sonuna kadar Amerikan ehliyetini almanız gerekmektedir.
Kullanılmış araba alacaksanız dikkat etmeniz gereken noktalar şunlardır: Öncelikle
kullanılmış araba almayı düşünüyorsanız, Amerika'daki mesafelerin büyüklüğünden
makul fiyata satın alabileceğiniz arabalar büyük bir olasılıkla yüksek milde
olacaktır. Bu nedenle bu tür durumlarda en önemlisi arabanın triger kayışını
(timing belti) kontrol ettirmenizdir. Triger kayışı (Timing belt) normal olarak
her 60,000 milde bir değişmelidir. Değiştirilmezse arabanızın tamamen kullanılamaz
duruma gelmesi ihtimali vardır. Eğer arabayı sahibinden alıyorsanız her zaman
için 500-1000 USD'a kadar pazarlık şansınız vardır. Araba satıcılarından aldığınızda
da 200-300 USD indirtme şansınız vardır.
Araba satın aldığımda yapmam gereken kanuni işlemler nelerdir?
Araba alır almaz ilk yapmanız gereken arabanıza taşıt sigortası yaptırmaktır.
Bu sigortanın kapsamı sizin isteğinize bağlı olarak değişir. Eğer sadece kazaları
kapsamasını istiyorsaniz farklı bir plan, ya da kaza, hırsızlık gibi arabanın
başına gelebilecek herşeyi kapsamasını istiyorsanız ayrı bir plan yaptırmanız
gereklidir.Eğer herşeyi kapsamasını isterseniz ödeyeceğiniz aylık para daha
fazla olacaktır. Ödeyeceğiniz sigortanın bedeli yaşınız, cinsiyetiniz, daha
önceki sürücü raporlarınız (kazanız olup olmadığı), nerede yaşadığınız, sahip
olduğunuz araba sayısı gibi faktörler göz önünde bulundurularak belirlenir.
İlk defa araba sigortasi yaptırırken bir ön depozit yapmanız gerekebilir. Sigortayı
yaptırdıktan sonra arabanızın kaydını yaptırıp plakanızı alabilmeniz için sigortanızın
poliçe numarası, sigorta şirketiniz ve sigortayı yapan acentanın bilgileriyle
beraber Motorlu Araçlar Idaresi'ne gitmeniz gereklidir. Arabayı aldıktan sonra
otuz (30) gün içinde belirli yerlerde yapılan araba denetimini (auto inspection)
yaptırmanız gereklidir. Bu yerleri Motorlu Taşıtlar İdaresi'nden öğrenebilirsiniz.
Bu denetim arabanızın sağlıklı bir şekilde trafiğe çıkabileceğinin bir tehlike
taşımadığının onayıdır.
Amerika'da Türkiye'dekinden farklı olan trafik işaretleri
ve kuralları nelerdir?
Trafik kuralları Türkiye'dekinden farklı olmakla beraber oldukça da sıkıdır.
Alkollü araba kullanmanın, hız sınırını aşmanın, emniyet kemeri takmanın hiçbir
şekilde affı yoktur. Hatta alkollü araba kullanmanın cezası hapse kadar gidebilir.
Bu nedenle ilk tavsiyemiz trafik kurallarina sıkı sıkıya uymanızdır. Şehri çevreleyen
ana yollara beltway, şehirleri birbirine bağlayan yollara da highway denir.
Bu yollardan ara yollara bağlantı yapmak için kullanacağınız çıkışlar (exit)
otoyolların sadece sağında değil solunda da olabilir. Bu nedenle yolda giderken
tabelaları çok iyi takip etmelisiniz. Tabelalarda her çıkış numaralarla belirtilmiştir
ve o numaralı çıkışın kaç mil sonra, ne taraftan yapılacağı da belirtilir, böylece
kendinizi ona göre ayarlayabilirsiniz.Bir diğer önemli husus trafik ışıklarında
kesinlikle Türkiye'deki gibi ışığın hemen altında durmayın, yoksa bir anda kendinizi
yolun ortasında bulabilirsiniz. Trafik ışıklari sizin geçmek istediğiniz yolun
tarafına yerleştirilmiştir. Buna alışmak zor olacağından çok dikkatli olmalısınız.
Ulusal Güvenlik Konseyi'nin verdigi bilgiye göre her sene Amerika'da 21 milyon'un
üzerinde motorlu araç kazası meydana gelmektedir. Bu nedenle Amerika'da en az
bir kazaya tanık olmanızın olasılığı çok fazladır. Bir kazaya karıştığınız zaman
yapmanız gerekenler eyaletlere göre değişiklik gösterebilir ancak genel olarak
yapılması gerekenleri aşağıda verdiğimiz bilgilerde bulabilirsiniz:
Kullandığınız araç kullanılabilecek durumda ise ve kazada yaralı yoksa;
Dört araçtan az bir trafik kazasına karıştıysanız, yaralanma durumu yoksa ve
aracınız kullanılabilecek durumda ise aracınızı trafiğin dışına çekmelisiniz.
Böylece olası yeni bir kazayı engelleyecek ve trafiğin akışına engel olmayacaksınız.
Aracınızı trafiğin dışına çıkardıktan sonra kazaya karışan diğer sürücüler
ile bilgi alışverişi yapın. Bu bilgiler sürücünün adı, adresi, şehir ve eyaleti,
telefon numarası, aracın yaşı, markası ve modeli, plaka numarası, şase numarası
(Vehicle Identificatin Number), ehliyet numarası, sigorta şirketi ve poliçe
numarasını içermelidir. Ayrıca diğer araçta bulunan yolcuların isim ve adresleri
ile varsa kazaya tanık olanların isimleri alınmalıdır. Kaza raporundaki en önemli
bilgilerden biri de kazanın meydana geldiği yerdir.
Eyaletten eyalete değişiklik göstermekle birlikte, daha sonra yapmanız gereken,
en yakın polis merkezine gitmek ve kazayı rapor etmektir. Polis merkezine geldiğiniz
zaman yanınızda ehliyetinizi, sigortanızı, şase numaranızı ve plaka numaranızı
bulundurunuz. Kaza rapor edildikten sonra size bir R.D. numarası (polis rapor
numarası) verilecektir.
Kazadan sonra mümkün olduğunca çabuk polis merkezine gelmeniz gerekmektedir.
Rapor etmeye sadece bir tarafın gitmesi durumunda, gün içinde diğer parti aranarak
R.D. numarasının verilmesi gerekmektedir. Eve geldiğiniz zaman sigorta şirketinizi
aramalı ve onlara da R.D. numarasını ve kaza ile ilgili diğer bilgileri vermelisiniz.
Kullandığınız araç kullanılamayacak durumda ise ve kişisel yaralanma
varsa;
Kaza meydana geldikten sonra aracınız kullanılamayacak durumda ise ve yaralı
varsa hemen 911'i aramalısınız ya da aratmalısınız. 911'deki santrale kazanın
yerini verdiğinizden emin olunuz. Olay yerine hemen bir polis gönderilecektir.
Yaralanma var ise 911'e yaralıların durumu hakkında bilgi vermek zorundasınız.
Yardım hemen gönderilecektir.
Aracınıza hasar verip kaçtılarsa;
Aracınıza vurup kaçmaya kalkarlarsa sakın vuran kişiyi takip etmeyin. Hemen
911'i arayın ve çarpan aracı, sürücüyü ve kaçtığı yönü tarif edin. Bölgede bulunan
polislere telsizle mesaj iletilecektir. Kazayı rapor etmek için kaza mahaline
polis gönderilebilir ya da siz en yakın polis merkezine gidebilirsiniz.
Bir kaza durumu olduğunda mümkün olduğunca sakin ve kibar olmanız çok önemlidir.
Diğer sürücü ile tartışmaktan kaçınmalısınız. Kaza olduktan sonra trafikteki
diğer araçları uyarmak için arabanızın dörtlü sinyallerini açmalı ve aracın
arkasına, 50 feet uzaklığına reflektör koymalısınız. Arabanızın antenine bir
mendil de bağlayabilirsiniz.
Polis tarafından çevrildiğinizi anlamak için polisi arkanızda ve ışıklarını
yakmış görmeniz yeterlidir. Bu durumda arabanızı sağdaki ya da soldaki emniyet
şeridine çekmelisiniz. Kesinlikle arabadan inmemelisiniz. Polis yanınıza gelene
kadar ehliyet ve ruhsatınızı hazırlamalısınız. Polisle konuşurken ellerinizi
direksiyon üzerinde tutmaya özen gösterin, aksi davranışlar polisi yanlış yönlendirmenize
sebep olur. Polisin sorduğu sorulara düzgün bir şekilde cevap verin ve polis
gitmenize izin verene kadar arabanızı çalıştırmayın.
Trafik cezası almanız durumunda cezayı ödemek ya da mahkemeye gitmek gibi iki
seçeneğiniz vardır. Cezayı ödemeyi tercih ederseniz ceza kağıdınızdaki miktarda
bir çek yazıp ceza makbuzunuzun yollanacak bölümüyle beraber ilgili adrese yollamalısınız.
Cezayı ödemeyip mahkemeye (court) çıkarak kendinizi savunmak isterseniz hiçbir
şey yollamadığınız taktirde size mahkemenin tarihi size postalanacaktır.mahkemeye
gittiğinizde size ceza yazan polis de orada bulunacaktır. Yapmanız gereken cezanın
durumuna göre sebepleriniz anlatarak kendinizi savunmaktır. Mahkemeye gitmek
şu açıdan avantajlıdır. Eğer paranın yanında ceza puanı da almışsanız, en azından
bu puanı sildirme şansınız doğar. Çünkü ceza puanınızın artması araba sigortasını
yenileme tarihi geldiğinde ödeyeceğiniz miktarın artması demektir.
Yolda kaybolursanız yapmanız gereken ya polise sormak ya da güvenli bir yer
(benzin istasyonu gibi) bulup oradakilere sormaktır. Güvenliğiniz açısından
yoldan geçenleri durdurup soru sormayın. Kaybolma durumuna karşı en güzel çözüm
arabanızda yaşadığınız bölgenin haritasını bulundurmaktır, harita takip ederek
adres bulmanız çok daha kolay olacaktır.
